1 Τίτλος του εκπαιδευτικού σεναρίου: ‘’Οι περιπέτειες του Οδυσσέα’’

 Τάξη που απευθύνεται : Γ΄ Δημοτικού

 

2 Εμπλεκόμενες Γνωστικές περιοχές

Το διδακτικό σενάριο διαπραγματεύεται γνωστικές περιοχές της ιστορίας της γ΄ δημοτικού και πιο συγκεκριμένα Οι περιπέτειες του Οδυσσέα,(Βιβλίο μαθητή, Ενότητα 6,σελ.81-95 και Βιβλίο Δασκάλου σελ.64-69) και  της γλώσσας.

 

 

3 Προαπαιτούμενες γνώσεις των μαθητών

Οι μαθητές γνωρίζουν τις περιπέτειες του Οδυσσέα, ότι περιπλανήθηκε πολλά χρόνια μέχρι να φτάσει στην Ιθάκη καθώς και το ρόλο του στην άλωση της Τροίας.

Επίσης είναι εξοικειωμένοι με τη λειτουργία της ηλεκτρονικής τάξης και με τη χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή: μπορούν να ανοίγουν προγράμματα και να πλοηγούνται σε ιστοσελίδες.

4 Σκοπός και Στόχοι του εκπαιδευτικού σεναρίου

Σκοπός:

Να ανακεφαλαιώσουν ευρύτερες διδακτικές ενότητες και να συστηματοποιήσουν τις γνώσεις που απέκτησαν στις επιμέρους ενότητες.

 

Στόχοι: Οι μαθητές επιδιώκεται:

 

Ως προς το γνωστικό αντικείμενο

Ιστορία

  1. Να εντοπίζουν τα μέρη όπου περιπλανήθηκε ο Οδυσσέας (Μεσόγειος Θάλασσα)
  2. Να ξεχωρίζουν τον μύθο από την πραγματικότητα.

Γλώσσα

  • Να συνδέουν χρονικά τα γεγονότα μιας αφήγησης.

Ως προς τη χρήση των νέων τεχνολογιών

  1. Να χρησιμοποιούν ψηφιακές εγκυκλοπαίδειες, μηχανές αναζήτησης και να αναζητούν πληροφορίες στο διαδίκτυο.
  1. Να χειρίζονται και να αξιοποιούν λογισμικά οπτικοποίησης
  1. Να οργανώνουν πληροφορίες σε πίνακα
  2. Να γνωρίσουν λογισμικά που θα χρησιμοποιήσουν ως εργαλεία ανακάλυψης και εμπέδωσης της νέας γνώσης.

Ως προς τη μαθησιακή διαδικασία

  1. Να καλλιεργήσουν δεξιότητες αναζήτησης, συλλογής, επεξεργασίας και παρουσίασης πληροφοριακού-οπτικού υλικού
  2. Να αναπτύξουν κριτική και δημιουργική σκέψη

 

5 Κατηγορία λογισμικού – συνδυασμός κατηγοριών λογισμικού

Προσθετη αξια λογισμικων

  • Με τη χρήση του λογισμικού kidspirationοργανώνουν καλύτερα τη σκέψη τους και η μάθηση γίνεται ενεργητική και αποτελεσματική. Είναι ένα εργαλείο δημιουργικής σκέψης , το μυαλό είναι ελεύθερο να συλλάβει ιδέες , οξύνονται οι δεξιότητες εξαγωγής συμπερασμάτων  και έτσι καλλιεργείται η κριτική σκέψη. Είναι ένα εργαλείο μεταγνώσης. Με τους εννοιολογικούς χάρτες τα παιδιά μαθαίνουν πώς να μαθαίνουν και αποκτούν επίγνωση των διαδικασιών μάθησης. Ενισχύει την ομαδοσυνεργατική μάθηση γιατί κατά τη δημιουργία ενός χάρτη από μια ομάδα παιδιών γίνεται διαπραγμάτευση εννοιών και ιδεών. Είναι κατάλληλο για την ανίχνευση πρότερων γνώσεων καθώς και αξιολόγησης.
  • Το λογισμικό πρόγραμμα Τuxpaintπαρέχει δυνατότητες δημιουργικής γραφής, σύνθεσης πρωτότυπων ιστοριών και παραγωγή κινούμενων σχεδίων, μέσα από δραστηριότητες ατομικές και ομαδικές με τη διαμεσολάβηση του δασκάλου. Τα παιδιά καλλιεργούν δεξιότητες σύνθεσης, σύγκρισης, οργάνωσης, γενίκευσης. Μέσα από την ανάλυση και τη δημιουργία εικόνων, στατικών και κινούμενων, αλλά και με την προσθήκη κειμένου, αφυπνίζεται και διατηρείται η δημιουργικότητα και καλλιεργείται η έκφραση των παιδιών, με τη μορφή πολυσύνθετων αναπαραστάσεων.
  • Το πρόγραμμα επεξεργασίας κειμένου wordθα χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή, τροποποίηση και σύνθεση κειμένων σε ψηφιακή μορφή. Συνιστά μια νέα μέθοδο γραφής λιγότερο χρονοβόρα και ποιοτικά διαφορετική από την παραδοσιακή, είναι υπερμεσικό εργαλείο και βοηθά την πολυτροπικότητα.
  • Θα χρησιμοποιηθεί επίσης το εκπαιδευτικό λογισμικό  Μαθηματικά Γ΄-Δ΄ τάξης, συγκεκριμένα η Αριθμογραμμή.Εκεί  οι μαθητές καλούνται να απαντήσουν σε ασκήσεις προπαίδειας με ένα πρωτότυπο και διαφορετικό τρόπο.

 

 

6 Εκτιμώμενη διάρκεια

Η υλοποίηση του σεναρίου προβλέπεται να ολοκληρωθεί σε  πέντε (5) διδακτικές ώρες

 

 

 

  1. 7. Διδακτικό υλικό και απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή

       Οργάνωση της Τάξης

Οι μαθητές θα εργαστούν στο περιβάλλον της ηλεκτρονικής τάξης όπου ο εκπαιδευτικός έχει αναρτήσει τα φύλλα εργασίας.

       Υλικοτεχνική υποδομή

Απαιτείται οι μαθητές να διαθέτουν ηλεκτρονική συσκευή(H/Y,laptop ή tablet) και σύνδεση στο διαδίκτυο.

8  Περιγραφή και δραστηριότητες υλοποίησης του εκπαιδευτικού σεναρίου

   Διδακτικές προσεγγίσεις και στρατηγικές

Θεωρητική προσέγγιση

Το σενάριο  είναι βασισμένο στις σύγχρονες απόψεις για τη διδασκαλία και τη μάθηση και κυρίως στον εποικοδομιτισμό, όπου’’ η μάθηση δε μεταδίδεται, αλλά είναι μια διαδικασία προσωπικής κατασκευής της γνώσης, η οποία εδράζεται πάνω σε προγενέστερες γνώσεις.  Έτσι ο κάθε μαθητής κατασκευάζει τη γνώση με το δικό του τρόπο, ενεργητικά και δεν αποτελεί απλά έναν παθητικό υποδοχέα πληροφοριών και «γνώσεων». Άρα ο μαθητής πρέπει να μαθαίνει σε ένα περιβάλλον πλούσιο σε ποικίλα εξωτερικά ερεθίσματα, το οποίο να δίνει τη δυνατότητα στο μαθητή να αλληλεπιδρά μαζί του’’. (ΕΑΙΤΥ,12ος 2019)

Μεθοδολογική προσέγγιση

Η μέθοδος που ακολουθείται στο παρόν σενάριο είναι η καθοδηγούμενη ανακάλυψη, στα πλαίσια της οποίας οι μαθητές καλούνται με τη έμπρακτη συμμετοχή τους και με τη χρήση φύλλων εργασίας, να ανακαλύψουν και να οικοδομήσουν τη νέα γνώση. ‘’Σύμφωνα με τις θεωρίες του Bruner, ο μαθητής έρχεται αντιμέτωπος με προβλήματα τα οποία καλείται να επιλύσει και ο εκπαιδευτικός τον υποστηρίζει στην προσπάθεια του αυτή, την οποία ο μαθητής όμως πραγματοποιεί με το δικό του ρυθμό και με βάση τις δικές του αποφάσεις και επιλογές. Ο εκπαιδευτικός έχει το ρόλο του εμψυχωτή, του διευκολυντή. του καθοδηγητή στη διαδικασία της ανακάλυψης’’. (ΕΑΙΤΥ,12ος 2019)

Διδακτική προσέγγιση με ΤΠΕ

Τα εκπαιδευτικά λογισμικά που επιλέχθηκαν υποστηρίζουν την ιδέα της οικοδόμησης της γνώσης από τον ίδιο το μαθητή και ενθαρρύνουν την προσωπική έκφραση και την εμπλοκή του, και τον βοηθούν στην προσωπική ανακάλυψη της γνώσης.

            Αξιοποιούνται:

  • λογισμικό οπτικοποίησης Google Earth, ως εργαλείο αναπαράστασης δεδομένων
  • διαδικτυακή υπερμεσική εγκυκλοπαίδεια, για την αναζήτηση έγκυρων πληροφοριών
  • λογισμικό του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, ως εργαλείο καθοδηγούμενης διερεύνησης
  • αναζήτηση πληροφοριών μέσω φυλλομετρητή (Google chrome).

 

   Περιγραφή δραστηριοτήτων σεναρίου

 

Δραστηριότητα/ες ψυχολογικής και γνωστικής προετοιμασίας: αποτίμηση υπάρχουσας γνώσης και ανίχνευση αναπαραστάσεων και γνωστικών δυσκολιών.

1η Διδακτική ώρα

Δίνεται φύλλο εργασίας στους μαθητές όπου παρουσιάζεται χάρτης από το Google Earth με τη διαδρομή και τα μέρη που πέρασε ο Οδυσσέας και ζητείται από τους μαθητές να απαντήσουν σε σχετικές ερωτήσεις.

 

  1. Δραστηριότητα/ες διδασκαλίας του γνωστικού αντικειμένου

2η Διδακτική ώρα

Δίνεται φύλλο εργασίας στους μαθητές με οδηγίες για να αναζητήσουν πληροφορίες στην Wikipedia   για τους σταθμούς του ταξιδιού του Οδυσσέα και να τις οργανώσουν σε πίνακα.

 

  1. Δραστηριότητα/ες εμπέδωσης του γνωστικού αντικειμένου

3η Διδακτική ώρα

Δίνεται φύλλο εργασίας στους μαθητές με οδηγίες για να μεταβούν στο εκπαιδευτικό λογισμικό του Π.Ι. ’’Ιστορία Γ΄&Δ΄ Δημοτικού’’ , να ασχοληθούν με δραστηριότητες και να απαντήσουν σε ερωτήσεις με τη βοήθεια του λογισμικού.

 

  1. Δραστηριότητα/ες αξιολόγησης του γνωστικού αντικειμένου

4η Διδακτική ώρα

Αναρτάται φύλλο εργασίας στην ηλεκτρονική τάξη, όπου υπάρχουν οδηγίες προς τους μαθητές για να λύσουν ένα ηλεκτρονικό σταυρόλεξο με ορισμούς σχετικούς με τον Οδυσσέα.

 

  1. Μεταγνωστική/ες δραστηριότητα/ες

5η Διδακτική ώρα

Ο εκπαιδευτικός αναρτά φύλλο εργασίας στην ηλεκτρονική τάξη με οδηγίες προς τους μαθητές  για να αναζητήσουν στο διαδίκτυο το ποίημα ‘’Ιθάκη’’ του Κ.Π.Καβάφη και τους προτρέπει να απαντήσουν σε σχετική ερώτηση.

 

   Φύλλα εργασίας

Το σενάριο συνοδεύεται από  πέντε (5) φύλλα εργασίας σε ψηφιακή μορφή. Σκοπό έχουν να βοηθήσουν την υλοποίηση του σεναρίου, Περιέχουν οδηγίες και ερωτήματα ανοιχτού ή κλειστού τύπου για να βοηθήσουν τους μαθητές να ανακαλύψουν και να οικοδομήσουν τη νέα γνώση

 

Ε. 5 Δραστηριότητες υλοποίησης του εκπαιδευτικού σεναρίου στην τάξη

1η Διδακτική ώρα

  1. Δραστηριότητα/ες ψυχολογικής και γνωστικής προετοιμασίας: αποτίμηση υπάρχουσας γνώσης και ανίχνευση αναπαραστάσεων και γνωστικών δυσκολιών.

Στην ηλεκτρονική τάξη ο εκπαιδευτικός καλεί τους μαθητές να θυμηθούν τις περιπέτειες του Οδυσσέα και να γράψουν στον Τοίχο του μαθήματος(που εδώ λειτουργεί σαν πίνακας)όσες έρχονται στο μυαλό τους (καταιγισμός ιδεών)

Στη συνέχεια αναρτά χάρτη από το Google Earth όπου παρουσιάζονται παραστατικά  η διαδρομή και οι τόποι απ΄ όπου πέρασε ο Οδυσσέας.

 Το λογισμικό του Google Earth (Εικ.1)  είναι λογισμικό οπτικοποίησης και προσομοίωσης και ανήκει στα συστήματα μάθησης μέσω διερεύνησης και ανακάλυψης. Δίνει την δυνατότητα και την ευκαιρία στα παιδιά με την παραστατική παρουσίαση της Μεσογείου θάλασσας, να εμβαθύνουν σε συγκεκριμένους τόπους και γεωγραφικά στοιχεία και να αποκτήσουν μια ρεαλιστική απεικόνιση του  χώρου.

Ζητά από τους μαθητές να εντοπίσουν τις τοποθεσίες και να  προσπαθήσουν να απαντήσουν σε σχετικές ερωτήσεις (ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1)

Υλοπ. Στόχοι:1i, 1iii, 2ii, 3i

 

 

 

2η Διδακτική ώρα

  1. Δραστηριότητα/ες διδασκαλίας του γνωστικού αντικειμένου

Ο εκπαιδευτικός αναρτά στην Ηλεκτρονική τάξη φύλλο εργασίας όπου παρέχονται οδηγίες στους μαθητές  για να αναζητήσουν πληροφορίες στην Wikipedia   για  τον Οδυσσέα.

Στη συνέχεια να πλοηγηθούν στο λήμμα και να αναζητήσουν τον Πίνακα Περιεχομένων.  Έπειτα να προσπαθήσουν να συμπληρώσουν σχετικό πίνακα με τους σταθμούς του ταξιδιού του Οδυσσέα. (ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 2)

Η Wikipedia (Εικ.2) πρόκειται για ψηφιακή εγκυκλοπαίδεια που προσφέρει ποικίλες εκπαιδευτικές δυνατότητες. Επιτρέπει την πλοήγηση και ευνοεί δραστηριότητες διερεύνησης και ανακάλυψης. Με τους μηχανισμούς αναζήτησης της πληροφορίας που ενσωματώνει επιτρέπει, επίσης, την εύκολη αναζήτηση και διαχείριση της πληροφορίας.

Μια άλλη σημαντική έννοια είναι η έννοια της πλοήγησης. O χρήστης καλείται να εξερευνήσει, δηλαδή να πλοηγηθεί μέσα στις προτεινόμενες από το μέσο πληροφορίες από διάφορα σημεία πρόσβασης με ελεύθερη επιλογή του.

 

Υλοπ. Στόχοι:2i, 2iii, 2iv, 3ii

 

 

3η Διδακτική ώρα

  1. Δραστηριότητα/ες εμπέδωσης του γνωστικού αντικειμένου

Ο εκπαιδευτικός αναρτά στην Ηλεκτρονική τάξη φύλλο εργασίας όπου παρέχονται οδηγίες στους μαθητές  για να  μεταβούν στο εκπαιδευτικό λογισμικό του Π.Ι. ’’Ιστορία Γ&Δ Δημοτικού’’.

Στη συνέχεια καλεί τους μαθητές να εργαστούν στο λογισμικό στην ενότητα που αφορά τις περιπέτειες του Οδυσσέα.

Το λογισμικό πακέτο της «Ιστορίας Γ΄ & Δ΄ Δημοτικού (Π.Ι.)»(Εικ.3) είναι πολύ εύκολο στη        χρήση και παρέχει πολλές πληροφορίες για όλες τις περιπέτειες του Οδυσσέα. Είναι λογισμικό πρακτικής και εξάσκησης που λειτουργεί ως υποστηρικτικό υλικό στο πρόγραμμα σπουδών της Ιστορίας και συνδυάζεται με δραστηριότητες που προσφέρουν μια ποικιλότροπη επεξεργασία του θέματος. Έχει τη μορφή πολυμέσου (εικόνα και ήχος) και συμβάλλει στην κινητοποίηση των μαθητών, την ενεργητική συμμετοχή τους με την παροχή κινήτρων και  με την ανατροφοδότηση που παρέχει.

Προτείνει στους μαθητές  να ασχοληθούν με συγκεκριμένες δραστηριότητες και έπειτα τους καλεί να απαντήσουν σε σχετικές ερωτήσεις επιβεβαιώνοντας τις απαντήσεις τους με τη βοήθεια του λογισμικού. (ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 3)

Υλοπ. Στόχοι:1iii, 2iv, 3i,3ii

 

4η Διδακτική ώρα

  1. Δραστηριότητα/ες αξιολόγησης του γνωστικού αντικειμένου

Στην ηλεκτρονική τάξη ο εκπαιδευτικός αναρτά φύλλο εργασίας με οδηγίες προς τους μαθητές να μεταβούν στην συγκεκριμένη ενότητα του μαθήματος της Ιστορίας και να αναζητήσουν ένα ηλεκτρονικό σταυρόλεξο φτιαγμένο με το λογισμικό Hot Potatoes.

Tο λογισμικό ηλεκτρονικής αξιολόγησης Hot Potatoes(Εικ.4) επιτρέπει τη δημιουργία αλληλεπιδραστικών τεστ πολλαπλών ερωτήσεων, σταυρόλεξα, αντιστοίχισης, ταξινόμησης και συμπλήρωσης κενών. Παράγει τις ασκήσεις σε μορφή html και είναι δυνατό να χρησιμοποιηθούν τοπικά ή στο διαδίκτυο με τη χρήση φυλλομετρητή.

 Οι μαθητές καλούνται να συμπληρώσουν ένα σταυρόλεξο με βασικές έννοιες της διδακτικής ενότητας.(ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 4)

Υλοπ. Στόχοι:1i, 2iv, 3ii

5η Διδακτική ώρα

  1. Μεταγνωστική/ες δραστηριότητα/ες

Ο εκπαιδευτικός αναρτά φύλλο εργασίας στην ηλεκτρονική τάξη με οδηγίες προς τους μαθητές για να χρησιμοποιήσουν τη μηχανή αναζήτησης Google και να αναζητήσουν στο διαδίκτυο το ποίημα ‘’Ιθάκη’’ του Κ.Π.Καβάφη.

Η μηχανή αναζήτησης Google(Εικ.5) είναι ένα σημαντικό εργαλείο και αποτελεί πηγή πληροφοριών και μέσο έκφρασης. Μέσα από αυτό ο μαθητής συμμετέχει ενεργά, ανακαλύπτει, οικοδομεί κι ελέγχει τη νέα γνώση. Διευκολύνεται στη διερεύνηση, την ανακάλυψη και την εύκολη αναζήτηση και διαχείριση των πληροφοριών.

Οι μαθητές αφού δουν το ποίημα συνοδευόμενο από κινούμενες εικόνες και μουσική και το διαβάσουν, καλούνται  στον Τοίχο του μαθήματος να βρουν τα κοινά σημεία του ποιήματος με την ιστορία του σχολικού βιβλίου. (ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 5)

Υλοπ. Στόχοι: 2i, 3i

 

 

 

 

 

10  Πρόσθετες πληροφορίες

 

Το παρόν εκπαιδευτικό σενάριο μπορεί να επεκταθεί με τον προσδιορισμό νέων στόχων που αφορούν στο  γνωστικό αντικείμενο της γλώσσας ή της γεωγραφίας. Οι μαθητές μπορούν να αναζητήσουν στο διαδίκτυο και άλλα λογοτεχνικά κείμενα σχετικά με τις περιπέτειες του Οδυσσέα και να τα συνοδεύσουν με αντίστοιχες δραστηριότητες. Επίσης με το λογισμικό Google Earth να εμβαθύνουν σε γεωγραφικά στοιχεία και να κατανοήσουν την πραγματική απόσταση που διένυσε ο Οδυσσέας.